Navigatie zonder beeld?

 

workshop met vraag"Voor mij werkt dat zo niet."

Met volle energie en enthousiasme begin ik mijn workshop Informatie-tekenen met een kleine uitleg over het waarom en hoe van de kracht van beeld.“Voor mij werkt dat zo niet! Ik heb liever tekst om mijzelf te informeren”, komt er uit de groep. De desbetreffende vrouw kijkt me enigszins uitdagend aan. “Dat kan”, zeg ik. Deze weerstand ken ik: ‘Al dat ge-teken tegenwoordig! Geef mij maar een veilig geschreven rapport.’ 

 

We draaien het om !

Toch gebruikt ook deze dame dagelijks beeld om zich te laten informeren. Dit is echter zo vanzelfsprekend dat het niet meer opvalt. Laten we het omdraaien: stel dat we alle informatie om ons heen tot ons zouden nemen met alleen maar tekst. 

TEKST ETALAGESEen paar voorbeelden:

  • Etalages met teksten op A4 en groter.
  • Bij de makelaar slechts beschrijvingen van huizen, zonder foto.
  • Langs de weg verkeersborden in dezelfde vorm met slechts woorden om de verboden en geboden aan te geven.
  • In de stations de NS picto’s vervangen door woorden en zinnen, in meer talen.
  • Atlassen vol beschrijvingen zonder platen.
  • Je navigatie in de auto met slechts gesproken en geschreven tekst. 

Dat is toch op zijn minst lastig. En waarom?  

  • Al lezend voor de etalage stel je je voor hoe die broek er uit zal zien. De tekst wordt in je hoofd vertaald naar een beeld. Pas dan kun je bedenken: Is dat de broek die ik wil?  
  • De beschrijving van het huis van je dromen geeft een heel ander beeld in je hoofd dan de werkelijkheid is. Alleen tekst geeft omslachtig en onvolledig weer hoe iets er uit ziet. In je hoofd vormt zich daarom een ander beeld dan de werkelijkheid. 
  • Niet het ronde verbods- en driehoekige gebodsbord geeft je door herkenning vlot en efficiënt informatie, maar steeds opnieuw moet je lezen wat er wel en niet mag en verwacht wordt. Vermoeiender en het ontneemt je een stuk focus op het overige verkeer. En dan heb ik het nog niet over je navigatie in tekst ….
  • Welk beeld van de wereldkaart zouden we hebben als we de afbeelding nog niet eerder gezien zouden hebben?

Beeld is zo een essentieel onderdeel van ons leven dat we ons niet realiseren hoeveel we het gebruiken. 

Waarom die weerstand?

Toch zegt de dame uit de eerste alinea met volle overtuiging dat beeld niets voor haar is. Waarom zegt ze dat dan? Uit de diverse onderzoeken blijkt dat onze hersenen protesteren tegen veranderingen. ‘Zo doen wij dat nooit!’ en ‘waarom moet dat nou weer anders?’ getuigen daar van. Ontkennen van de zin van een verandering, is niet veel anders. Als mensen houden we het graag bij het oude. Dat geldt niet voor alles, maar wel voor iedereen. De een wil erg graag af en toe een andere jurk, de ander draagt zijn broeken het liefst tot de draden letterlijk op zijn. De een wil graag blijven wonen waar hij opgroeide, de ander wil na 5 jaar wel weer eens een andere omgeving. En de een houdt van kijken naar innovatie mogelijkheden en de ander doet het liefst 40 jaar dezelfde taken in dezelfde ruimte. 

Gezocht en gevonden

In mijn schoolperiode had ik het lastig met tekstuele informatie. Mijn creatieve brein heeft gezocht en vond uiteindelijk dat als ik het naar beeld omzette ik het wel makkelijk kon onthouden. Ik tekende mijn samenvattingen in kleuren, schema’s en plaatjes. De kleuren gaf ik een functie. Toen ik mindmaps leerde maken gaf ik een zucht van verlichting. Toen wilde ik weten: hoe werkt het brein? Waarom kan ik nu ineens makkelijk leren? 
tijdlijnBoeken, cursussen en internet hebben mij hierover veel geleerd. Jaren verder ervaar ik niet meer alleen, maar weet ik ook dat beeld essentieel is bij het verwerken van informatie. En niet alleen bij mij. Wij als mens, bestaan inmiddels zo ongeveer 200.000 jaar, en pas 5000 jaar geleden zijn we zoetjes aan begonnen ons te laten informeren via tekst. Daarvoor was die geschreven tekst er namelijk niet en hadden we dus de verhalen, de beelden in ons hoofd en die op papier, hout of steen.  Minstens 195.000 jaar deden we dat op die manier. Dat veeg je in 5000 jaar niet zomaar aan de kant. Onze hoofden werken nog steeds graag met beeld. En weet je, sinds 5000 jaar heb je mensen met de voorkeur voor het onthouden van het plaatje van het woord, én mensen met voorkeur voor het onthouden van het plaatje van het beeld.  

onderbrekenTwee soorten plaatjes

Het plaatje van het woord bestaat slechts uit letters. Het plaatje van het beeld is vollediger: het bevat kleur, vorm en emotie. Dit laatste door de snelle associatie mogelijkheden die kleur en vorm in ons hoofd hebben. Mensen die zaken op deze manier onthouden hebben dus de pré van veel associaties, mogelijkheden en opties te zien. Daarbij komt dat als zij deze opties en mogelijkheden in beeld communiceren met anderen, die anderen datzelfde beeld meenemen. DAt communiceert heerlijk vlot. 

 

 

SAMENWERKENIeder je eigen beeld.

Als je als team al vergaderingen lang bezig bent over bijvoorbeeld de nieuwe manier van samenwerken, kan het zijn dat discussies steeds weer verzanden in detail-discussies. Als het begrip samenwerking verbeeld zou worden, is het heel goed mogelijk dat de visie op samenwerking er bij de diverse collega’s er heel anders uit blijkt te zien. Ieder had zijn eigen beeld en ging ervan uit dat het woord voor iedereen ook hetzelfde beeld zou hebben. Soms ben je je daar niet eens bewust van, tot het vorm krijgt en het niet klopt met hoe jij er over denkt. Wanneer je een bespreking inplant om dit beeld gezamelijk vorm te geven kom je tot de kern en begrijp je elkaar weer. Hierdoor krijg je het gevoel van saamhorigheid terug: ‘bij ons werken we op deze manier samen’.  Dán pas kunnen er echt stappen gezet worden die, door de positieve ervaring, steeds in beeld worden weergegeven. Bijtijds ziet iedereen zo wat er bedoelt wordt, waar de visie of stap aangescherpt dient te worden en hoe zaken zich tot elkaar verhouden.  

Een top-combinatie

Om nog even bij de uitdagende dame terug te komen. Ik kan haar volmondig enigszins tegemoet komen: De combinatie van beeld en tekst is het meest krachtig van allemaal. Als in deze combinatie de essentie weergegeven wordt werkt dit namelijk tweeledig. Een minimale tekst, om verwarring te voorkomen en helderheid te optimaliseren. Een sprekend beeld, dat in ons geheugen blijft plakken en, mits samen opgesteld, veel verbindende details bevat.  
Tekenen als krachtige, verbindende en informatieve vaardigheid. Dat is geen kunst, dat is nog steeds informatie. Niet om het mooie, maar om het informatieve. Een vaardigheid die heel goed aan te leren is. Met name voor hen die op school niet konden tekenen!
de kracht van beeld wit

Ben je nieuwsgierig? Klik hier.

 

 

smily Geniet je dag!