Visueel werken in het (basis)onderwijs

Wat een kans.

Vorige week was ik (virtueel) op bezoek bij de Jenaplanschool St. Franciscus in Nunspeet. De kapstokken waren nagenoeg leeg, enkele leerkrachten waren er om kinderen op te vangen. Hun ouders waren aan het werk in vitale beroepen. Mijn belangstelling voor deze school werd gewekt in een eerder gesprek met een van de leerkrachten, Cindy Cortenbach. Zij vertelde dat Visual Thinking bij hen op school een ruime plaats inneemt. Nu startte mijn carrière met ruim 25 jaar basisonderwijs  en ben ik nadien overgestapt naar het ondernemerschap in het Informatie-Tekenen. Deze ontmoeting liet de combinatie zien van mijn beide favorieten: het onderwijs aan de basis van een mensenleven en de inzet van beeld als middel ter communicatie én het geven van inzicht in de structuren van informatie.

Tijdens de rondleiding zag ik

dicteestappendat in de gang, in de klassen en in de teamkamer tekeningen ingezet werden om de afspraken in de herinnering levend te houden: wat hebben we afgesproken over het wc-bezoek, hoe pas je die spellingsregel toe, hoe gedragen we ons als Kanjers (schooltraining over het bevorderen van een prettig schoolklimaat door onderling vertrouwen). En in de teamkamer: wat zijn onze doelen als leerkracht en als collega? Van zoveel helderheid wordt ik zo blij en energiek.

Eerder blogde ik over VisualThinking

nadoenals wezenlijk onderdeel van de 21e -eeuwse vaardigheden. En wat een heerlijkheid dat je als mens al vanaf zo een jonge leeftijd meekrijgt dat beeld zo makkelijk als geheugensteun werkt. Dat structurele stappen zo helder verbeeld worden waardoor je inspiratie opdoet voor je latere manier van samenvatten. Helaas kon ik, door de pandemie, niet aanwezig zijn bij een aantal lessen. Kinderen, leerlingen en studenten kunnen dit soort voorbeelden namelijk zo makkelijk overnemen. Zowel ter plekke áls het systeem van samenvatten als gewoonte. Natuurlijker leren binnen lesverband is er denk ik niet.

Want brein en beeld horen zo ongelooflijk bij elkaar.

dna brein en beeldDe grottekeningen waren lang, lang geleden de enige vorm van schriftelijke communicatie. In de middeleeuwen pakten de rk-kerken dit over. De geleerden moesten de bijbelverhalen overschrijven, het (analfabete) volk kreeg deze verhalen via fresco’s op de muren en op de gebrandschilderde ramen. Na breed en veelzijdig onderzoek weten we inmiddels dat beeld niet alleen voor analfabeten werkt. Het verwerken van beeld zit in ons brein-dna. We verwerken beelden veel sterker en sneller dan teksten. De boekdrukkunst zorgde zo een 1000 jaar geleden voor de externe verschuiving in de vorm van informatie. Het dna in ons brein bestaat echter al zo een 300.000 jaar en is toegerust op het verwerken van beeld. Dat is echt niet voorbehouden aan de groep die tegenwoordig de verwarrende naam beelddenker draagt.

Voor ieder die al actief is met het tekenen

anti ruisvan informatie zal het herkenbaar zijn als ik zeg dat het tekenen voor zoveel minder ruis zorgt. Het verhaal om je informatie heen zorgt voor sfeer en aankleding van hetgeen je te vertellen hebt. Ook heel belangrijk. Wat je wilt dat er herinnert wordt is de rode draad, de kern, de essentie. En alleen díe teken je dus. Zo kan een boeiend verhaal van een half uur terug worden gebracht tot (of ter voorbereiding opgebouwd zijn uit) 4 of 5 beelden. Zo eenvoudig mogelijke tekeningen, met heldere lijnen. Juist dit soort tekeningen zijn goed en makkelijk te reproduceren. Hoe de lijnen en kleuren van de Mona Lisa aangebracht zijn kunnen we lastig onthouden. Zelfs als je er uren naar hebt gekeken lukt je dat niet. Heldere, strakke, eenvoudige tekeningen die terug-leesbaar zijn door een overduidelijke structuur daarentegen zijn eenvoudig herhaalbaar, oproepbaar en daardoor juist zo krachtig. De informatie die je eromheen vertelde, komt als vanzelf, door associatie, weer boven. Dát is namelijk hoe het beeld-gedeelte van je brein werkt.

Wat zou het toch mooi zijn

online workshopals scholen deze kracht in grotere getalen zich eigen zouden willen maken. Hoe graag zou ik het jou, leerkracht of docent, willen leren. Wellicht is het een idee om deze tijd te gebruiken deze vaardigheid je eigen te maken. De kennis en vaardigheid voor een workshop zit inmiddels in mijn lichaam. Het online geven ervan is mijn leerdoel. Mocht je belangstelling hebben als individu of als kleine groep (2-5 personen) laat het me weten. Bij de eerste 3 workshops werk ik ook aan mijn eigen leerdoel, vind je dat okee, dan nodig ik je hiervoor van harte uit. Deze  eerste 3 workshops zijn gratis. 

 

 

 

 

 

Hoe overwin ik het denken in deze pandemie

HOE OVERWIN HET DENKEN IN DEZE PANDEMIE 2000

Even de weg kwijt.

Ik kan het niet anders onder woorden brengen. Het nieuws, aanvankelijk had ik dat wat te nuchter bezien. Daarna heb ik de ernst ervan erkent en gevoeld. Pas nu we dit meemaken merken wat dit met ons doet. De een schiet direct in de doe-modus. De ander laat zich er even door lamslaan. Ouders zitten thuis met hun kroost met huiswerk, zelf hebben zij thuiswerk en eten en drinken komen ook  niet vanzelf in de koelkas., En vergeet het bijhouden van stof en vuil wegwerken niet. Steeds op elkaars lip. Dat vraagt ook een aanpassingsperiode. Halleluja! Laten we lief zijn, en hiervoor tijd nemen. Juist ook voor onszelf

De eerste week had ik andere zorgen,

pas afgelopen week sloot ik me aan bij de verbazing van wat ons overkwam. Bij de grote groep thuiswerkers, bij de zzp-ers die even geen opdrachten zagen komen en bij de mensen die van het kastje naar de muur liepen en niets uit hun handen kregen, tot grote ergernis van zichzelf.
Maandag kreeg ik de tip om mijn gevoel, mijn daden en stappen die ik maakte te gaan tekenen. Dat gaf rust, structuur en inzicht. 

Nog heel dichtbij deze eerste week,

zoals zoiets kan verlopen. In de loop van de week gelukkig veel geskyped en gezoomd. Vrijdag had ik de eerste orientatie- Zoom op een eventueel nieuwe richtingskans .Ik ben vol goede moed voor volgende week. Afspraken met mensen staan ingepland. Heel benieuwd wat dat gaat worden.

 

 

 

 

Praktisch verduurzamen blok 4: VOEDSEL

In De Correspondent  

vond ik onlangs De Grote Klimaatgids waarin stond: ‘Dit kan jij zélf doen tegen klimaatverandering.’ Nou hou ik erg van praktische informatie, ook teken ik die graag én kwam deze klimaatgids dus prachtig getimed .……Mooi hoe zaken soms op hun plek vallen 😊Deze gids vertelt dat een gemiddeld Nederlands huishouden per jaar direct 8 ton CO2 , en indirect 12,5 ton CO2 uitstoot. Dat we dat doen vanuit 4 domeinen: WONEN, REIZEN, SPULLEN en VOEDSEL. Én, heel wezenlijk, dat we heel eenvoudig zelf uitstoot kunnen verminderen. Komende weken wil ik deze praktische kennis vanuit deze 4 blokken tekenen.  Ter inspiratie, voor een ieder die wel wil maar (ook) niet weet waar te beginnen. Vandaag blok 4: VOEDSEL

Wat een berichten,

deze dagen. Veel, divers, tegenstrijdig, nuttig en veranderend. Een ding staat voor mij wel als een paal boven water: als wij als gewone burgers goed op onszelf passen, onze weerstand op pijl houden, zoveel mogelijk thuis blijven en ons daarbuiten aan de 1,5 meter houden zijn we zo ongelooflijk goed op weg samen. Goed eten is voor je weerstand naast bewegen, slapen van groot belang. Mijn laatste blok Praktisch Verduurzamen gaat over voeding. Want waarom niet gezond voor jou én voor de aarde? 

Kijk, eten moet voor mij lekker zijn,

en omdat ik geen wereldkok ben , wil ik het ook graag makkelijk hebben in de keuken. Toen ik jaaaaren geleden in een studentenhuis woonde en kennis maakte met het vegetarische eten vond ik het maar een gedoe. Eet toch gewoon wat lekker is, was mijn idee.
Nu jaren later ben ik daarin niet veranderd maar het aanbod in de winkel wel. Vegetarisch eten was nog nooit zo makkelijk en lekker. En de wereld wordt er zoveel gezonder van. Kijk maar in mijn tekening.

En regelmatig hebben we iets over,

de kinderen zijn nog niet zo lang het huis uit en een portie voor 2 ziet er in het begin echt heel minimaal uit! Wij hebben er niets op tegen om het in een afgedekt bakje in de koelkast te zetten en er 1 of 2 dagen later als nog van te eten. met of zonder extra aankleding. 
Mijn ouders schermde met Biafra: dáár hadden ze pas honger, en daarom moest mijn bord leeg. Nu kun je nog steeds aan die grote groep van 800 miljoen mensen denken die honger hebben. Ongelooflijk wat veel. Zij en onze gezamenlijke wereld vraagt om bewust omgaan met eten verbouwen, vervoeren, inkopen, bereiden en opeten. Eet smakelijk de komende tijd, en blijf gezond!

praktisch verduurzamen blok 3: SPULLEN

In De Correspondent  

vond ik onlangs De Grote Klimaatgids waarin stond: ‘Dit kan jij zélf doen tegen klimaatverandering.’ Nou hou ik erg van praktische informatie, ook teken ik die graag én kwam deze klimaatgids dus prachtig getimed .……Mooi hoe zaken soms op hun plek vallen 😊Deze gids vertelt dat een gemiddeld Nederlands huishouden per jaar direct 8 ton CO2 , en indirect 12,5 ton CO2 uitstoot. Dat we dat doen vanuit 4 domeinen: WONEN, REIZEN, SPULLEN en VOEDSEL. Én, heel wezenlijk, dat we heel eenvoudig zelf uitstoot kunnen verminderen. Komende weken wil ik deze praktische kennis vanuit deze 4 blokken tekenen.  Ter inspiratie, voor een ieder die wel wil maar (ook) niet weet waar te beginnen. Vandaag blok 3: SPULLEN

duurzaam SPULLEN 2000

Ik weet niet hoe het bij jullie is,

maar ik heb een partner die ALLES het liefst zelf repareert. Van wasmachine en auto tot het losse handvat van een pan of een tangetje dat niet meer sluit. Nu was mijn idee dat dat niet alleen erg handig is maar ook lekker duurzaam dus wentelde ik me regelmatig in het geruststellende gevoel dat we wat dat betreft hier thuis lekker goed bezig waren. Dat gevoel smolt als sneeuw voor de zon toen ik dit spullen-artikel las. Ai, oudere grote apparaten kun je beter vervangen. Dat wordt nog een gesprek aan de keukentafel.....

Net zoals bij het tasjes verhaal

Het schijnt, zo lees ik, dat plastic tasjes als je het goed bekijkt nog niet zo stom zijn in vergelijking met papieren of katoenen. Natuurlijk is een degelijke shopper van gerecycled plastic, of een jute variant, die je eindeloos gebruikt de beste optie. Maar toch ook was dit eerste een eye-opener voor me.

Tot slot de aandacht

voor mijn en jouw kledingkast. Slechts 3 nieuwe items minder kopen per jaar zet al zoveel zoden aan duurzaamheids dijk, dat je al makkelijk mee kan doen met het streven naar minder (veel minder) uitstoot. Kleding is een grote boosdoener in het hele verhaal. daar wil ik later nog op terug komen.

Ik ben blij te lezen / zien hoe eenvoudig mijn bijdrage er al toe kan doen. En ik hoop van harte dat we met zijn allen dit steeds meer en beter gaan inzien. Die aarde is tenslotte ook van ons allemaal. Succes en tot volgende week met mijn laatste blog in deze serie: duurzaam ETEN.

 

 

 

 

 

 

Praktisch verduurzamen blok 2: REIZEN

In De Correspondent  

vond ik onlangs De Grote Klimaatgids waarin stond: ‘Dit kan jij zélf doen tegen klimaatverandering.’ Nou hou ik erg van praktische informatie, ook teken ik die graag én kwam deze klimaatgids dus prachtig getimed .……Mooi hoe zaken soms op hun plek vallen 😊Deze gids vertelt dat een gemiddeld Nederlands huishouden per jaar direct 8 ton CO2 , en indirect 12,5 ton CO2 uitstoot. Dat we dat doen vanuit 4 domeinen: WONEN, REIZEN, SPULLEN en VOEDSEL. Én, heel wezenlijk, dat we heel eenvoudig zelf uitstoot kunnen verminderen. Komende weken wil ik deze praktische kennis vanuit deze 4 blokken tekenen.  Ter inspiratie, voor een ieder die wel wil maar (ook) niet weet waar te beginnen. Vandaag blok 2: REIZEN

duurzaam reizen 2000

Dagdromen

is een van mijn favoriete bezigheden. In pauzes met een kop koffie, terwijl ik een rondje omloop en met opgetrokken benen op de bank als ik vind dat alles klaar is voor deze dag. Het is een relaxte vorm van reizen. ik ben gezegend met een hoofd vol plaatjes en filmpjes die ikzelf aanmaak van een mengeliing van plaatsen, mensen, wensen en gebeurtenissen die ik eerder meemaakte. Super makkelijk en zonder voorbereiding.

Nieuwe inspiratie

doe ik het liefst een stukje verderop op. Of dat nu komt omdat ik vanaf huis werk en dus wel heel veel in dit (overigens heerlijke) huis ben, of dat het mijn onrust is die zegt: eruit!!!, ga ergens heen! , dat weet ik niet. Zeker is dat ik geniet van nieuwe horizonten.

Tja jaren ging dat onbezorgd,

tegenwoordig zit er een stemmetje mee te doen: hoe ga jij daarheen? Hoe nodig is dat en weegt dat op tegen je vergrote footprint hierdoor? Eerlijk gezegd vind ik dit heel lastig. Zakelijk neem ik regelmatig de trein, als ik een afspraak heb. Prive, ben ik daar nog aan het wennen, zeg maar. Het gebeurt, maar zelden. Nu ben ik een voorstander van: niet alles hoeft tegelijk, maar ben je wel bewust. En dat ben ik zeker. Het tekenen van de plaat hierboven kostte me een dag. Een dag lang dompelde ik mijzelf onder in duurzaam reizen. En het werkt wel: er bewust mee bezig zijn, er aandacht aan besteden, maakt motivatie los er beter mee om te te gaan. En alle stappen helpen.

Wat zou het mooi zijn

als de tekening en de beknopte teksten, jou ook net dat duwtje geven het er weer eens over te hebben. Het weer even door je bewustzijn te laten zwemmen. Misschien staan er nieuwe feiten voor je in. misschien is het gewoon een reminder voor je. Ik hoop samen met jou stappen te blijven maken uit zorg voor onze aarde.

 

 

 

 

 

smily Geniet je dag!